تکینیک های استخراج نیازمندی ها

تکینیک های استخراج نیازمندی ها

یک مهندس نیازمندی ­ها باید نیازهای واقعی را از اظهارات ذینفعان استخراج کند. هرچند این اظهارات ممکن است دارای تناقضاتی هم باشد. مثلاً در جلسه ­ای نیازمندی ­ای بااهمیت مطرح‌شده و در جلسه­ ی دیگر به نیازمندی دیگری اشاره‌شده است. اینکه دقیقاً چه چیزی را می­خواهند که سیستم برایشان انجام دهد؟ از اهمیت ویژه­ای برخوردار است.
اگر برایشان ملموس و مشخص نباشد، سیستم طراحی می­شود، هزینه و زمان زیادی صرف آن می­شود، ولی درنهایت نیازهای اصلی را برآورده نمی­کند، پروژه با شکست مواجه می­شود. تکنیک ­های زیادی برای استخراج نیازمندی­ ها وجود دارد که تعدادی از آن‌ها را مطرح خواهیم کرد. تکنیک ­های استخراج نیازمندی­ ها برای یک مهندس نیازمندی­ها مثل ابزارهای مختلفی است که یک مکانیک در جعبه‌ابزار خود دارد، ممکن یک ابزار بیشتر از بقیه استفاده شود ولی برای هر کاری مناسب نمی­باشد، مکانیک با توجه به مشکل به وجود آمده تشخیص می­دهد که از کدام ابزار استفاده کند، پس ما هم به‌عنوان مهندس نیازمندی­ها باید بتوانیم با توجه به موضوع مطرح‌شده تکنیک مناسب را به کار بگیریم. مهارت یک مهندس نیازمندی­ ها این است که بتواند با استفاده از به‌کارگیری یک یا ترکیبی از چند تکنیک استخراج نیازمندی­ ها این نیازهای واقعی را شناسایی کند. مثلاً از یک روش مانند مصاحبه برای شنیدن آنچه مدنظر ذینفعان است، استفاده کند و با به‌کارگیری روشی دیگر مثلاً بررسی مستندات مربوطه، درستی آن‌ها را تعیین نماییم.

 

تکنیک مصاحبه

به این صورت که سؤالاتی از پیش تهیه و از یک یا چند ذینفع پرسیده شده و پاسخ­ها ثبت می­گردد. یک مهندس نیازمندی­ های باتجربه باید بتواند روی بحث­ها کنترل داشته باشد.
گرفتن تأیید و پرسیدن جنبه­ های مختلف موضوع از ذینفعان برای اطمینان از کامل­ بودن پاسخ­ها، ضروری می­باشد. یکی از معایب این روش وقت­ گیر بودنش است.

interview
مصاحبه

این تکنیک رایج‌ترین تکنیک برای استخراج نیازمندی‌ها است.

تکنیک توفان فکری

در ایران ترجمه­ های متفاوتی از این واژه وجود دارد مانند توفان ذهنی، بارش مغزی و … استفاده از این روش درصورتی‌که به‌درستی تعلیم داده شود و به‌خوبی برگزار گردد، می­تواند وسیله قدرتمندی برای افزایش نیروی ذهن به‌حساب آید.

توفان فکری روشی خلاقانه به‌منظور شناسایی ایده­های خلاقانه برای یک موضوع است. در جلسات توفان فکری با زمان مشخص و با تعداد افراد بین ۵ تا ۱۰ نفر، ایده­ ها جمع­ آوری می­شود. در ابتدا تمام ایده ­ها بدون قضاوت، بحث و توضیحی ثبت می­گردد. بعد از جمع­ آوری همه ایده­ ها، آن‌ها را تحلیل می­ نمایند و با حذف مورد­های تکراری، ترکیب و رتبه­ بندی، فهرست نهایی آماده می­گردد.

brainstorming
توفان فکری

 

 

الکس آزبورن Alex Osborn، بنیان‌گذار موسسه آموزش خلاق در کتاب خود با نام ” تصورات کاربردی” برای مؤثر­ بودن جلسات توفان فکری چند قانون به شرح زیر پیشنهاد می­کند:

  • پرهیز از انتقاد ایده ­ها
  • مقدار و کمیت ایده­ ها هر چه بیشتر باشد، بهتر است
  • گفتن هر ایده­ای آزاد است
  • ترکیب و بهبود ایده­ها برای خلق ایده جدید

 

t3t4

با وجود قوانین که به‌صورت ساده­ای بیان‌شده‌اند، اما در عمل کردن آن‌قدری مشکل است. اولین قانونی که توجه به آن لازم است این است که همه اعضا باید به‌درستی از اصول مربوط به آن پیروی کنند؛ زیرا قدرت این جلسات هنگامی مستحکم می­شود که هر شرکت­کننده­ای به اصول پیشنهادی و مفاهیم آن پایبند باشد. در اینجا لازم است که توضیحاتی در خصوص هر یک از اصول برای درک بهتر بیان شود:

پرهیز از انتقاد ایده‌ها

اولین شرط مهم در پرورش تفکر خلاق این است که برای مدتی انتقاد را کنار بگذاریم. البته در جامعه­ای که به ما آموخته­اند که انتقاد کنیم و ما را به خاطر قضاوتی که در کارها از خود نشان داده­ایم همواره مورد تشویق قرار می­دادند، منع کردن ما از ارائه انتقاد حتی برای مدت کوتاه می­تواند کاملاً ناراحت‌کننده باشد.

مقدار و کمیت ایده­ ها هر چه بیشتر باشد بهتر است

مقدار و کمیت خود، به بروز کیفیت منجر می­شود، زیرا دامنه مطالبی را که قصد داریم از بین آن‌ها انتخاب کنیم، بیشتر می­­شود. مثلاً اگر قرار است که ده درصد از ایده­ها به حل مسئله کمک کند، اگر صد ایده مطرح شود، می­توان از صد مورد ۱۰ مورد را به‌عنوان راه­حل عملی به کار برد، درصورتی‌که از ۱۰ مورد شاید یک مورد به کار بیاید. ایده­ ها باید به‌اختصار بیان شوند.

گفتن هر ایده­ای آزاد است

توانایی شرکت در جلساتی که در آن گفتن هر نوع ایده­ای آزاد است، در صورتی شکوفا می­شود که فرد به آن جلسه اعتماد داشته باشد. او باید اعتماد کند تا بدون ترس از تحقیر، ایده ­های خود را هر چند احمقانه به نظر برسند، بیان کند. ایده­ های مطرح‌شده در جلسات و بروز آزادانه افکار، به ما کمک می­کنند تا با سبکی نو و روشی تازه راه­ حل­های جدید را پیدا نماییم.

 ترکیب و بهبود ایده­ها برای خلق ایده جدید (همبستگی اندیشه­ ها)

یکی از مهم­ترین فواید جلسات توفان فکری، این است که افراد شرکت­ کننده همدیگر را برای ارائه ایده ­های بیشتر برمی‌انگیزانند. این جلسات اغلب پرهیجان و سرگرم­ کننده ­اند و افراد را باهم متحد می­سازند.

 

این تکنیک زمانی مناسب است که ذینفعان زیادی وجود داشته باشند، که دارای سطوح تقریباً یکسانی از تسلط بر موضوع باشند
و بتوانند اصول مطرح­ شده در جلسات توفان فکری را رعایت نمایند.

تکنیک تحلیل مستندات

در این روش می­توانید با مطالعه سیستم موجود و مستندات مرتبط با آن شامل گردش کارهای اصلی و فرعی سیستم، نمودارها، راهنمای سیستم، گزارشات موردنیازشان از سیستم، اطلاعات بسیار خوبی به دست آورید که در ادامه راه می­توانید قدم­ های محکم‌تری بردارید.documentanalysis

 

 

تکنیک کارگاه نیازمندی ­ها

زمانی که درگیر پروژه­ای پیچیده با تعداد زیادی ذینفعان هستید یکی از سریع‌ترین و مقرون به‌صرفه‌ترین روش استخراج نیازمندی­ها، کارگاه نیازمندی­ها می­باشد.
این کارگاه باید به‌دقت برنامه­ ریزی و مدیریت شود تا مزایای مورد انتظار به دست آید.

کارگاه نیازمندی­ها می­تواند برای موارد زیر مورداستفاده قرار گیرد:

  1. کشف نیازمندی­ها
  2. بازنگری و تأیید نیازمندی­ها (نیازهای واقعی رو به دست آوردن)
  3. اولویت­ بندی نیازمندی­ها
  4. تعیین حدومرز نیازمندی­ها

در مراحل ابتدایی، کارگاه با هدف استخراج نیازمندی­ها برگزار می­گردد در ادامه نیز با هدف بازنگری و تأیید موارد کاربرد شناسایی‌شده برگزار می­شود و بعد از آن با هدف مرور و تأیید نهایی نیازمندی­ها برگزار گردد.

requirementworkshop

 

تکنیک گروه متمرکز

گروه متمرکز یک جلسه گروهی نیمه ساختاری است که به‌وسیله رهبر گروه هدایت و در شرایط غیر­رسمی، باهدف جمع­آوری اطلاعات در مورد محصول، سرویس، عنوان، مفهوم ایده خاصی برگزار می­شود. یکی از فرضیات این روش در این است که افراد منابع پر­ارزش اطلاعات هستند و قادرند که احساسات و رفتارهای خود را توصیف کنند. دلیل دیگری که از این روش استفاده می­شود این است که افراد برای توصیف دیدگاه خود نسبت به روش مصاحبه تشویق می­شوند. اگرچه گروه متمرکز از جنبه­های بسیاری مشابه مصاحبه است اما در آن سعی می­شود افرادی تقریباً در یک سطح دانش در مورد موضوعی خاص که از آن اطلاع دارند، اظهارنظر کنند.

انتخاب شرکت­کنندگان مناسب برای گروه­ های متمرکز حیاتی است. چگونگی انتخاب افراد معمول­ترین علت شکست در استفاده از گروه­های متمرکز است. شاید این سؤال در ذهنتان باشد که شرکت­کنندگان باید چه خصوصیاتی داشته باشند؟ توانایی ارائه اطلاعات و تجربه در مورد آن موضوع خاص را داشته باشند. همچنین افرادی که به گروه دعوت می­شوند باید دارای تجربه یا صفتی مشترک در مورد موضوع باشند. بهتر است افراد شرکت­کننده تا حد امکان باهم در مواردی همچون سن، جنسیت، فرهنگ و سطح تحصیلات هماهنگی داشته باشند. در مورد تعداد افراد در گروه، نظرهای متفاوتی وجود دارد که ۶ تا ۱۰ نفر می­تواند مناسب باشد. مدت‌زمان جلسات می­تواند بین ۴۵ تا ۹۰ دقیقه باشد.

نقاط قوت گروه متمرکز

  • گفتگوی افراد در مورد جنبه­ های مختلف موضوع، اطلاعات عمیقی را به ما می­دهد.

نقاط ضعف گروه متمرکز

  • اصلی­ترین نقطه‌ضعف این روش، تفکر گروهی است، ممکن است عدم توافق باعث این شود که از موضوع اصلی دور شوید
  • کنترل و مدیریت گروه نیاز به تجربه و درایت دارد
  • تشویق همه افراد به مشارکت در بحث می­تواند، سخت باشد

focusgroup

به‌عنوان‌مثال می‌توانیم در مورد جمع‌آوری نظر افراد در خصوص وب­سایت یا نرم‌افزار بپرسیم اینکه آیا می­توانند به‌راحتی با آن کار کنند؟ یا نیاز است تغییراتی در آن ایجاد شود؟

 

 

 

 

شاد و سلامت باشید

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *